Ieder jaar werkt stichting Dutch Sustainable Fashion Week aan de ontwikkeling van een landelijke eventweek, waarin ze duurzame ontwikkelingen onder de aandacht brengen van mode minnend Nederland. Daarbij inspireren en stimuleren ze tot directe actie ten gunste van een groenere, schonere en eerlijkere mode-industrie. Dit jaar vindt de week plaats van 7-11 oktober.
Waarom repareren weer onderdeel van onze kledingcultuur mag worden
Een kledingstuk met een gat, een losse naad of een kapotte rits. Decennia geleden was dat vaak een eenvoudige aanleiding om het kledingstuk te repareren. Inmiddels zijn we gewend geraakt aan het idee dat kleding gemakkelijk vervangen kan worden.
Toch verandert dat langzaam. Repareren krijgt opnieuw aandacht. Niet alleen omdat het de levensduur van kleding verlengt, maar ook omdat het een andere manier van kijken naar kleding vraagt: niet als iets dat je gebruikt tot het kapot is, maar als iets waar je een relatie mee kunt opbouwen en dat meerdere levens kan hebben.
Een klein probleem hoeft geen einde te zijn
Veel kledingproblemen zijn relatief eenvoudig op te lossen. Een naad kan opnieuw worden gestikt, een knoop vervangen en een klein gat gestopt of juist zichtbaar gerepareerd. Ook een vlek, verkleuring of slijtage hoeft niet altijd te betekenen dat een kledingstuk afgeschreven is.
Juist daar zit een interessante verandering. Repareren hoeft namelijk niet altijd te betekenen dat je probeert de oorspronkelijke staat van een kledingstuk onzichtbaar terug te brengen. Een reparatie kan ook zichtbaar onderdeel worden van het ontwerp.
Een techniek als Sashiko, een traditionele Japanse manier van repareren met decoratieve steken, laat dat goed zien. Wat oorspronkelijk een praktische manier was om textiel te herstellen en te verstevigen, wordt tegenwoordig ook toegepast als vorm van textielkunst.
Repareren verandert hoe je naar kleding kijkt
Wie een kledingstuk zelf repareert, kijkt er anders naar. Je ziet hoe het gemaakt is, waar slijtage ontstaat en welke onderdelen kwetsbaar zijn. Daarmee ontstaat ook meer kennis over de waarde van een kledingstuk.
Dat is relevant in een tijd waarin veel kleding relatief goedkoop en snel beschikbaar is. De vraag verschuift dan van wat kost een nieuw kledingstuk? naar wat is dit kledingstuk mij waard en hoe lang kan ik het nog gebruiken?
Repareren is daarmee niet alleen een technische handeling. Het kan ook bijdragen aan een andere kledingcultuur waarin onderhoud, aanpassing en hergebruik vanzelfsprekender worden.
Van kleding repareren naar spullen repareren
Die gedachte geldt overigens niet alleen voor kleding. Het Repair Café-concept heeft de afgelopen jaren laten zien dat veel verschillende producten gerepareerd kunnen worden die anders mogelijk worden weggegooid. Van kleine huishoudelijke apparaten tot elektronica en andere gebruiksvoorwerpen.
Het principe is hetzelfde: eerst kijken of iets nog gemaakt kan worden voordat je het vervangt.
Tijdens Het Reparatiefeest in Amare in Den Haag, georganiseerd in het kader van Dutch Sustainable Fashion Week in samenwerking met Heel Nederland Repareert, komen verschillende vormen van repareren samen. Er is onder andere aandacht voor kledingreparatie, elektronica, naaimachines en Sashiko. Ook is er een kledingruil en laat ROC Mondriaan met Mended Memories zien hoe kleding en persoonlijke herinneringen met elkaar verbonden kunnen zijn.
Repareren hoeft niet perfect te zijn
Misschien is dat wel een van de interessantste kanten van repareren. Het resultaat hoeft niet altijd perfect te zijn.
Een zichtbaar gestopte plek, een andere knoop of een lapje stof kan juist laten zien dat een kledingstuk gebruikt en geliefd is. Reparaties vertellen iets over de geschiedenis van een object. In plaats van gebruikssporen weg te werken, kunnen ze onderdeel worden van het verhaal.
Dat vraagt ook om een andere definitie van mooi. Niet alleen nieuw en onbeschadigd, maar ook gebruikt, hersteld en aangepast kan waardevol zijn.
Back to the future
Het thema van Dutch Sustainable Fashion Week 2026 is Back to the Future. In dat thema zit precies die tegenstelling: vooruitkijken naar nieuwe materialen, technieken en manieren van produceren, maar tegelijkertijd opnieuw kijken naar oplossingen die eigenlijk al heel lang bestaan, en hoe we deze kunnen toepassen op de grote hoeveelheid bestaande kleding.
Repareren is daar een goed voorbeeld van. Het is geen nieuwe technologie en geen ingewikkelde innovatie. Het is een vaardigheid die lange tijd heel gewoon was en die opnieuw relevant wordt.
Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste stap: niet wachten tot iets kapot gaat en dan bedenken wat ermee moet gebeuren, maar kleding vanaf het begin zien als iets dat onderhouden, aangepast en gerepareerd kan worden.